Selamlar sevgili Merkeziyetsiz Haber okuyucuları! Bugün sizlere Uniswap’ı yakından inceleyeceğimiz heyecan verici bir yazı ile karşınızdayız. Uniswap, kripto para dünyasının önemli bir parçası olan merkeziyetsiz bir borsadır ve son zamanlarda büyük bir ilgi görmektedir. Bu yazıda, Uniswap’ın nasıl çalıştığını, nasıl bir fark yarattığını ve son güncellemesi olan Uniswap V4’ü detaylıca ele alacağız. Hepinize iyi okumlar dilerim.
Başlıklar
Uniswap Nedir?
2018 yılında Hayden Adams tarafından kurulan Uniswap’ın merkez binası New York’ta bulunmaktadır. Uniswap rakiplerinin aksine hem bir borsa hem de bir otomatik piyasa yapıcıdır. Otomatik piyasa yapıcı yani AMM olarakta bilinen bu sistem kripto paraların fiyatlarını emir defterlerinden ziyade algoritmalarla beraber merkeziyetsiz bir takas protokolü kullanılmasını sağlar. Ethereum ağı üzerinde üretilen ve yazının ilerleyen kısımlarında da göreceğimiz güncellemeleri bu ağ üzerinden gerçekleştiren Uniswap sadece Ethereum ağında değil farklı ağlarda da işlem yapma esnekliği ile kullanıcılara büyük bir rahatlık sağlar.
Uniswap’a gelecek olan güncellemeler UNI adındaki token sahipleri tarafından oylanır, ardından yazılımcılar tarafından geliştirme aşamasına geçilir. Uniswap sayesinde herhangi bir borsa kullanmadan kullanıcının istediği kripto paraları takas etmemizi sağlar. Ayrıca OpenSea gibi NFT satış platformlarında da rahatça işlem yapıp NFT alabilirsiniz.
Uni Token
“Uniswap Nedir?” kısmında anlattığımız gibi UNI Token ile topluluğu için açılmış oylamalarda UNI Token sahibiyseniz oylamalarda söz sahibi olabilirsiniz. Merkeziyetsiz olan UNI Ethereum ağı üzerinden işlem görmesinin yanında ek olarak BNB Chain gibi çeşitli ağlarda da işlem yapılmaktadır. Toplam 577.5 Milyon UNI anlık olarak dolaşımda al-sat yapılmaktadır.
2018’de kurulan Uniswap 2020’de UNI ile piyasalara giriş yapmıştır. İlk çıkış yaptığı zaman $1400’lık bir airdorp ile ilk alıcılarına alım fırsatı sunmuştur. Günümüzde $4.53 fiyatında işlem görmektedir. UNI hakkında daha çok bilgi edinmek için CoinMarketCap’e bakabilirsiniz.
Uniswap Güncellemeleri
Kullanıcıların kolaylığı için yapılan çeşitli güncellemeleri sizler için inceledik. Bu güncellemeler sırayla v2, v3 ve son çıkan güncelleme olan v4’tür.
Uniswap V2
Uniswap ilk çıktığında yani V1 sürümü 2018’de kullanıcıları ile bir araya geldi. 2020’de iyileştirilmiş olan V2 sürümü geliştirildi. Uniswap’ı diğer rakiplerinden ayıran otomatik piyasa yapıcı olan AMM ilk olarak bu güncelleme ile gelmiştir. Uniswap V2, Ethereum ağı üzerinde çıkmış bir DEX protokolüdür.
Gelen güncelleme ile Uniswap’ın temel işlemleri de belirlenmiş oldu AMM ve diğer ağlarda da işlem yapma özgürlüğü tanıyan V2 ile Uniswap rakiplerinden farklı olduğunu yapılan ilk güncelleme ile belirtmiş oldu. V2 sürümü ile köprüleme sorununu da tamamen ortadan kaldıracak Flash Swap sistemini kullanıcıları ile buluşturdu. Flash Swap sayesinde ERC-20 ağında işlem görülen tokenlerin fiyat kayması problemini tamamen ortadan kaldırmış oldu.
Yapılan güncelleme ile döneminde büyük yankı yapan Uniswap, kullanıcıların deneyimini iyileştirecek ve esnek ücret özelliği içeren V3 sürümü geliştirmek için kolları sıvadı.
Uniswap V3
V2’den tam bir sene sonra yani 2021 yılında kullanıcının önüne çıkan Uniswap v3 güncellemesi kullanıcıların deneyimini iyileştirecek ve esnek ücret özelliği içermektedir fakat temel hedefi AMM ile stablecoin olarak bilinen USDT, USDC coinlerin önüne geçmekti. Kullanıcıların çok fazla ilgisini çekmeyen ve gerekli etkiyi yaratmayan bir hamle olmasına rağmen güncel olarak hala kullanılmaktadır.
V3 güncellemesi geldiğinde Merkeziyetsiz borsalar arasında tekelleşme seviyesine gelen Uniswap geliştiriciler için ise kendilerini göstermeleri için bir fırsat yaratmıştır. V3 güncellenmesi tamamen açık kaynaklı bir protokol olarak yayımlanan V3 güncellemesi Uniswap tarafından kodun ticari olarak kullanılması yasaklamıştır. 1 Nisan 2022’de ise bu yasak tamamen kalkarak geliştiricilerin ticari amaçla da bu açık kaynak kodlarını kullanabilme olanağı sağlanmıştır.
Uniswap v3 protokolü, kullanıcıların tokenleri likidite havuzlarına yatırarak pay almasına olanak tanıyan bir sistemdir. V3 protokolü, önceki v2 sürümünden farklı olarak, konsantre likidite kavramını getirir. Bu yeni sürüm, likidite sağlayıcılarına istedikleri fiyat aralığını belirleme imkânı sunar. Yani, kullanıcılar, ticaret yapmak istedikleri belirli bir fiyat aralığında likidite sağlayabilirler.
Uniswap V4
Son zamanlarda yapılan resmi bir açıklama ile Uniswap Labs, Uniswap v4’ün yeni sürümünün ayrıntılarını paylaştı. Bu güncelleme, likidite sağlama işlemlerini daha etkili hale getirmek ve alım-satım faaliyetlerini daha verimli bir şekilde gerçekleştirmek amacıyla bir dizi yenilik ve geliştirme içeriyor. Özellikle, ekip likidite havuzlarına odaklanarak bu alanda iyileştirmeler yapmayı hedeflediğini ifade etti. Henüz yeni sürümün çıkış tarihi belirtilmese de çalışmaların aralıksız bir şekilde sürdüğü vurgulandı.
Uniswap v4’ün heyecan verici yeni özellikleri ve geliştirmeleriyle yakında kullanıcılarla buluşması bekleniyor. Uniswap v4’ün dikkat çeken bir özelliği, token havuzlarının tek bir kontrat altında birleşmesidir, bu da yeni havuz oluşturma sürecini kolaylaştırmıştır.
Token havuzları üzerinde yapılacak değişiklikler Uniswap V4’ün en dikkat çeken kısımlarını içeriyor. Uniswap v4, “Singleton” adı verilen bir özelliğe sahiptir. Bu özellik sayesinde, bütün token havuzları tek bir kontrat altında birleştirilebilir. Önceki sürümlerde yeni bir havuz oluşturmak için ayrı bir kontrat oluşturmak gerekiyordu, ancak v4 ile bu sorun ortadan kaldırılmıştır.
Hooks adı verilen özellik, token havuzlarının özelleştirilmesine olanak tanır. Kullanıcılar, swap işlemi yaparken veya staking yaptıklarında otomatik piyasa yapıcı (AMM), o havuz için en uygun ölçekte özelleştirilmiş bir işlem gerçekleştirebilir. Bu özellik, kullanıcı deneyimini geliştirir ve daha verimli işlemler yapmayı sağlar.
Uniswap v4’te en dikkat çekici yeniliklerden biri “Native ETH” özelliğidir. Bu yenilik sayesinde kullanıcılar doğrudan ETH ile işlem yapabileceklerdir. Bu yenilik, aynı zamanda swap ücretlerini düşürmeyi amaçlamaktadır.
