Etherscan Nedir ve Nasıl Kullanılır? İnceleme

Etherscan , merkezi olmayan bir akıllı sözleşmeler platformu olan Ethereum için önde gelen BlockChain Explorer, Arama, API ve Analitik Platformudur. 2015 yılında inşa edilen ve başlatılan bu proje, blockchain verilerine adil erişim sağlama misyonuyla Ethereum ve topluluğu etrafında inşa edilmiş en eski ve en uzun soluklu bağımsız projelerden biridir.

Blok zincirleri, zincir üzerinde gerçekleşen her şeyin yayınlandığı şeffaf açık veri tabanlarıdır. Bununla birlikte, blok zincirini doğrudan sorgulamak zordur. Burası, Etherscan ve BscScan gibi blok zinciri kaşiflerinin karmaşıklığı azalttığı ve blok zincirindeki etkinliklere bakmak için basit bir arayüz sağladığı yerdir.

NFT’ler ve akıllı sözleşmeler üzerinde çalışacaksanız veya Ethereum blok zincirinde başka herhangi bir şey yapacaksanız, Etherscan’i kullanmayı öğrenmeniz gerekir. Peki Etherscan nedir?

1. Etherscan Nedir?

Etherscan bir blok zinciri gezginidir. Blok zinciri ağındaki verileri görselleştirmeye yaratan bir yazılımdır. Ethereum ağındaki varlıkları, bakiyeleri ve işlemleri görüntülemenizi ve analiz etmenizi sağlayan bir blok gezgini ve analiz platformudur.  Ethereum zincirine odaklanan blockchain araştırması için önemli bir araçtır. Ayrıca, insanların zincire kaydedilen işlemleri takip etmelerini sağlar.

Etherscan kullanmanız blockchain’le, diğer cüzdanlarla ve DApp’lerle  nasıl etkileşim kurduğunuzu anlamanıza yarar sağlayabilir. Bu bilgi güvende kalmanıza ve şüpheli hareketleri takip etmenize  de yardımcı olabilir.

Ethereum işlemlerini aramak, onaylamak ve doğrulamak için herkes Etherscan’i kullanabilir.

• Akıllı sözleşmeleri arama ve doğrulama
• Gas ücretlerini hesaplama ve takip etme
• Bir cüzdan adresinde tutulan veya bununla ilişkilendirilen kripto varlıklarını görüntüleme
• Ethereum blok zincirinde gerçekleşen canlı işlemleri gözlemleme
• Herhangi bir Ethereum cüzdanından yapılan işlemleri arama
• Hangi akıllı sözleşmelerin doğrulanmış bir kaynak koduna ve güvenlik denetimine sahip olduğunu keşfetme
• Bir kullanıcının cüzdanıyla kaç tane akıllı sözleşmeyi yetkilendirdiğini takip etme
• Tüm merkezi olmayan uygulamalar (DApp’ler) için bir cüzdana erişimi gözden geçirme ve iptal etme

Ethereum cüzdanınızı Etherscan’de bulabilir ve işlemlerinizi takip edebilirsiniz. Bir kripto cüzdanının birçok işlevini paylaşıyor gibi görünse de, Etherscan bir cüzdan servis sağlayıcısı değildir. Özel anahtarları depolayamaz ve Ethereum blok zincirinde giden veya gelen işlemleri kontrol edemez. Yalnızca genel verileri veya zincir üzerindeki verileri gösterir. ETH kullanmak veya bir işleme girmek için kripto borsanızı veya cüzdanınızı kullanmanız gerekir.

Kullanıcıların Etherscan uygulamasını kullanmadan önce bir hesap oluşturmaları gerekmez. Ancak, bir Etherscan hesabı oluşturmak kullanıcılara birçok ek özelliklere erişim sağlar.

Etherscan, gelen ve giden tüm işlemler için aşağıdaki bilgileri sağlar:

• Transaction hash
• Blok kontrolü ve işlemin onaylandığı saat
• Gönderici ve alıcı adresleri
• Gas ücretleri
• Gönderilen miktar
• Toplam işlem ücreti

2. Etherscan ‘de İşlemleri Kontrol Etmek

Etherscan, blok zincirindeki etkinliği ortaya çıkarmak için birçok değerli özellikle birlikte gelir. Herkes işlemleri arayabilir ve işlemlerin gerçekleştiğini doğrulayabilir. Bunun için iki seçenek mevcut. Birincisi, ilgili işlemin Transaction ID ‘si gerektirmektedir. Diğeri ise bir cüzdan adresi girmek ve işlemi aramaktır.

1- Etherscan anasayfasında aşağıdaki kırmızı ile işaretli arama kutusu, bir adres veya İşlem kimliğini (TXID) girdiğiniz yerdir.

2- TXID kopyalayarak arama alanına yapıştırın ve arama simgesine tıklayın.

3- Gelen ekranda işlem ile ilgili detayları görebilirsiniz.

1. İşlem Hash’i, bu işleme eklenen sayı ve harflerden oluşan işlem tanımlayıcısıdır. (TXID)
2. Durum, işlemin başarılı, beklemede veya başarısız olduğunu gösterir.
3. Zaman Damgası, işlemin onaylandığı ve çıkarıldığı zamandır.
4. Kimden, işlemi kimin gönderdiğini gösterir.
5. Kime, işlemi kimin aldığını gösterir.
6. Aktarılan Tokenler, bize tokenlerin değeriyle birlikte neyin aktarıldığını gösterir.
7. İşlem Ücreti, işlemin maliyetini gösterir.
8. Gas Fiyatı, ne kadar gas ücreti ödendiğini gösterir ve o andaki ağ durumunu anlatır.

Yukarıdaki veriler incelenerek işlemin başarılı olup olmadığı ve ne kadar onay aldığı kolayca görülebilir. İşleminizin durumunu, alıcı cüzdan üzerinden de kontrol edebilirsiniz. Bunun için arama çubuğuna alıcı cüzdan adresini yapıştırıp aratabilirsiniz.

3. Etherscan ‘de Akıllı Sözleşmelere Nasıl Bakılır?

DApp’lerdeki akıllı sözleşmelerle etkileşiminiz varsa, bunları Etherscan üzerinden bulabilirsiniz. Bu şekilde, fonlarınızı doğru sözleşmeye gönderip göndermediğinizi tekrar kontrol edebilirsiniz.

Cüzdanınıza yeni bir token eklemeden önce ilgili tokenin kontrat adresini bulmanız gerekir. Token ile ilgili bilgiler akıllı sözleşme adresinde yer alır. 

Herhangi bir token’ın adresine erişmek için CoinMarketCap, CoinGecko sitelerini veya projenin resmi web sitesini ziyaret edebilirsiniz. https://etherscan.io/tokens adresini de inceleyebilirsiniz. Doğru adresler için bilgilerin doğruluğunu teyit etmeniz gerekmektedir.

Ethereum üzerindeki Uniswap ERC-20 ‘yi  ele alabiliriz.

1- İlgili adresi arama kutusuna yapıştırınız.

2- Sözleşmenin bakiyesini ve Uniswap (UNI) token sözleşmesinin diğer detaylarını görebilirsiniz.

3- Altında ise diğer detayları görüntüleyebileceğiniz seçenekler yer alır. Etkileşim kurabileceğiniz seçenekleri görmek ve Uniswap’ın kurallarını okumak için [Contract] (sözleşme) kısmına tıklayabilirsiniz.

4- [Read Contract] (Sözleşmeyi Oku) sekmesi, sözleşmeye dair genel bilgileri gösterir. 

[Write Contract] (Sözleşme Yaz) ögesine tıklayarak sözleşmeyle direkt olarak etkileşim kurabilirsiniz. Bu özellik, DeFi platformları ve DApp’lere teknik bir sorun ya da web sitesinin hizmet dışı olması gibi nedenlerden ötürü erişilemediği durumlarda yararlıdır.

[Connect to Web3] (Web3’e Bağlan) seçeneğine tıklamanız MetaMask veya diğer  kripto cüzdanına bağlanmanıza ve sözleşmeyle etkileşim kurmanıza olanak sağlayacaktır.

[transferFrom] seçeneğini kullanarak erişim iznine sahip olduğunuz bir adresten diğer adreslere token transferleri sağlayabilirsiniz.

[transfer] seçeneği, bağlı olan cüzdanınızdan sözleşmeye ilişkin token’ı transfer etme fırsatı sunar. Aşağıdaki örnekte, bağlı olan cüzdandan, girilen alıcı cüzdanına 1 adet UNI token gönderecektir. Göndereceğiniz miktar  için doğru adette ondalık basamağı yazdığınızdan emin olmalısınız.

4. Etherscan Gas Kontrolü

Gas fiyatları bize mevcut ağ koşulları hakkında bilgi verir. Blok alanı talebi arttıkça, işlemlerin daha hızlı onaylanmasını isteyen kullanıcılar nedeniyle gas fiyatları yükselir. Etherscan, onaylanacak işlemler için belirlenecek tahmini gas fiyatları miktarını gösterir. Ayrıca, son 1000 blok için gas fiyatının ne olduğu ile birlikte hangi sözleşmelerin en çok gası kullandığına dair iyi bir genel bakış sunar.

5. Sonuç

Yukarıda Etherscan tarafından sağlanan bazı özellikler tanıtıldı. Kullanıcıların adresler için uyarılar ayarlamasına izin vermek, token arzını ve sahiplerini incelemek ve geliştiricilerin API’leri üzerinde uygulamalar oluşturması gibi daha pek çok özellik mevcuttur. Ayrıca, herkesin gerçekleşen ERC-20 ve ERC-721 token transferlerini görebileceği bir listeye sahiptir.

Analitik tarafında ayrıca piyasalar, blok zincirleri ve ağlar hakkında istatistikler ve grafikler sağlar. Unutulmaması gereken son bir nokta da, Etherscan merkezi bir platform olmasına rağmen, yalnızca işlem durumu gibi blok zincirinin mevcut durumunun görselleştirilmesini sağlar, ancak herhangi bir işlem üzerinde kontrolü yoktur. Etherscan, Ethereum ağını kullanan kullanıcılar için neredeyse vazgeçilmez bir araçtır. En önemli nokta ise yukarıda açıklanan tüm özelliklerin kullanımı ücretsizdir.

KAYNAKÇA

1. What Is Etherscan and How to Use It? Binance Academy. Erişim Tarihi: 27.01.2023

2. What is Etherscan and How to Use It? CoinGecko. Erişim Tarihi: 27.01.2023

3. What is Etherscan, and how does it work? Cointelegraph. Erişim Tarihi: 27.01.2023

4. Etherscan Erişim Tarihi: 27.01.2023