Herkesin bildiği üzere kripto para birimleri ani yüksek artışlar ve düşüşler göstererek istikrarsız bir tablo gözler önüne sermektedir. Bu dalgalanan fiyatlar ise yatırımcıların daha güvenli ve hatta volatilitesi daha düşük olan bir kripto para arayışı içerisine girmesine sebep olmuştur. Stablecoinler ise tam da bu arayışa hizmet edecek tarzda oluşturulmuş değeri dolar gibi bir varlığa sabitlenmiş dijital paralar olarak oluşturulmuştur. Şimdi gelin birlikte daha detaylı ve anlaşılır bir şekilde inceleyelim.

Stablecoin Nedir?

Kripto para birimleri içerisindeki öngörülemez fiyat değişimlerine yeni bir olanak olarak karşımıza çıkan stablecoinler, gerçek dünya varlıkları olan ABD doları veya altın gibi bir rezerv varlığa sabitlenerek oluşturulmuş stabil kripto paralardır. Daha güvenilir değer saklama amacıyla tasarlanmış olan bu coinler ayrıca itibari para olarak adlandırdığımız değerler arasında bir köprü görevi de görmektedir. Ayrıca istikrar anlamında geleneksel varlıkları, şeffaflık ve esneklik açısından da blockchain teknolojisini kullanmasıyla farklı iki noktayı birleştiren bir yapı ortaya koymuştur. Peki stablecoinler bu fiyat sabitleme mekanizmasını nasıl oluşturmuşlardır, türlerini inceleyerek açıklayalım.

Stablecoin Türleri Nelerdir?

Stabil kripto paralar bir blok zincir üzerinde çalışan ve istikrar sunmayı amaçlayan bir varlık olabilmesi için belirli mekanizmalar tarafından desteklenmesi gerekir. Çeşitli stabilcoinlerin olduğunu düşürsek ve bunların farklı mekanizmaları kullandığını görmüş oluruz. Bu noktada ise coinler üç kategoride karşımıza çıkmaktadır.

1. Teminatlandırılmış Stablecoinler: Vaadettiği istikrarı sağlamak için gerçek ABD doları veya pound gibi para birimleriyle desteklenirler. Örneğin Tether (USDT) gibi kripto para birimleri fiyat stabilizasyonu için aynı miktarda dolar rezervi tutmaktadır.
2. Kripto Teminatlı Stablecoinler: Bu coinlerin değeri diğer kripto para birimlerine sabitlenmiştir. Buradaki sabitlenen varlık kripto temelli olduğundan gerekli teminatı düzenlemek için bir fiyat istikrar protokolü kullanırlar. Bu coinin en bilinen örneği ise MakerDao (DAI)’dur. Basitçe mekanizmasına anlatacak olursak kullanıcıların akıllı sözleşmelere ETH veya diğer kripto para birimleri yatırarak sonucunda fiyatı sabitlenmiş DAI’yi aldıklarını söyleyebiliriz.
3. Teminatsız (Algoritmik) Stablecoinler: Herhangi bir varlık rezervi tarafından desteklenmeyen bunun yerine fiyat değerini sabit tutmak için bir algoritma kullanan coinlerdir. Bu algoritma ise herkes tarafından görülebilir ve şeffaf olmasıyla merkeziyetsiz yapının tanımına uygun şekilde çalışmaktadır. Bu algoritma önceden belirlenen istikararsızlık önlemleri oluşturularak Ethereum’daki akıllı sözleşmelere kodlanmış bir yapıyı içermektedir. En popüler olanları ise Rebase ve Seigniorage stablecoinleridir.

Bilinen ve Önde Gelen Stablecoinler

• Tether (USDT): Kripto dünyası içerisinde en bilinen ve hacminin en yüksek olduğunu söyleyebileceğimiz bir stabil coindir. Değerinin sabitlenebilmesi için dolaşımda olan her bir USDT için dolar rezervi tutmaktadırlar. Ancak bu rezervlerin merkezi yapılar tarafınca tutulduğunu varsayarsak şeffalık ve merkeziyetsizcilik konusunda tartışmaların olduğunu söylemek mümkün.
• TrueUSD (TUSD): Tether benzeri bir şekilde değerini ABD dolarına sabitlemiş bir stabil kripto paradır. İlk zamanlardaki dalgalanmaların ardından enflasyon önlemede iyi iş çıkarmışlardır.
• 
• US Dollar Coin (USDC): Yine Tether’e rezerv açısından oldukça benzeyen USDC, Circle dijital para birimi şirketi tarafından oluşturulmuştur. Ancak Tether’den farklı olarak şeffaflığa ve denetimlere büyük önem vermiştir. Bu nedenle çoğu analist tarafından olumlu yorumlar almıştır.
• MakerDAO (DAI): Ethereum blockchaini üzerinde çalışan değerini bir rezerv paraya göre değil de teminatlandırılmış borç sistemi üzerinden sabitlemeyi hedeflemiş bir stablecoindir. En eski olmasıyle birlikte de uzun yıllar popüler kalmıştır.
• Paxos Standard Stablecoin(USDP): Son olarak yine ABD doları ile desteklenen ve ERC-20 tokeni formunda piyasaya sürülen PAX, bu coinler arasında üst sıralarda yer alır.

Stablecoinler Nasıl Kullanılır?

Asıl ortaya çıkma amacının stabilizasyon olduğunu vurguladığımız bu coinler aslında bize farklı kullanım alanları sunarak kripto para sektöründe güvenilir bir araç olarak da karşımıza çıkıyor. Örneğin bir altcoine yatırım yapacaksınız ancak fiyat beklediğinizden daha ani bir yükseliş veya düşüş yaptı böyle durumlarda stabil coinlere geçiş yaparak yatırımınızı daha güvenli bir şekilde tutabilirsiniz. Böylelikle sürekli banka hesabına aktarım yapmaya gerek kalmadan itibari paraya eş olan varlığınızı bekletebilirsiniz.

Diğer kullanım alanlarından biri olan ve daha az bilinen yönü ise faiz kazanabileceğiniz bir yapı oluşturabilmesidir. Özellikle BlokFi gibi stabil coinlerde %7’ye varan oranlar faiz kazanabilirsiniz. Bununla birlikte farklı DeFi temelinde oluşturulmuş olan Compound gibi protokolleri kullanarak traderlara borç vererek aynı şekilde faiz kazanabilirsiniz.

Ek olarak Uniswap gibi protokollerde likidite havuzu madenciliği yaparak yine bir gelir kaynağı oluşturabilirsiniz. Kullanıcılar bu sayede değerli varlıklar olan yönetim tokenlarını da kazanabilirler.

Stablecoin Avantajları Nelerdir?

• Dakikalar içerisinde büyük dalgalanmalar göstermez ve daha açık, güvenilir bir yapı sunar.
• Transfer etmek oldukça kolaydır ve internet erişiminiz olduğu sürece transferinizi istediğiniz her an her yerde yapabilirsiniz.
• Yüksek miktarda ücretler ödemeksizin transferlerinizi bu coinler üzerinden gerçekleştirebilirsiniz.

Kısaca en önemli avantajlarından ve birçok önemli noktasından bahsetmiş olduk. Umarım keyifli bir okuma olmuştur. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere.

Kaynak:

https://www.coinbase.com/tr/learn/crypto-basics/what-is-a-stablecoin

https://www.icrypex.com/tr/blog/stable-coin-nedir

https://coinmarketcap.com/view/stablecoin/

Tavsiye Bağlantı: Whitepaper Nedir ve Nasıl Yazılır?