KimlikDAO, merkeziyetsiz yapılı topluluklardan biridir. Peki DAO nedir ? Gelin birlikte inceleyelim.
Başlıklar
1. Merkezi Olmayan Otonom Kuruluş (DAO) Nedir?
Merkezi olmayan bir özerk kuruluş (DAO), merkezi bir yönetim organı bulunmayan ve üyelerinin, kuruluşun çıkarları doğrultusunda ortak hareket etmek için bir hedefi paylaştığı, gelişmekte olan yeni bir yasal yapı biçimi olarak nitelendirebiliriz. Kripto para ile ilgilenenler ve blockchain teknolojisi aracılığıyla popüler hale gelen DAO’lar, aşağıdan yukarıya yönetim yaklaşımında kararlar almak için kullanılmaktadır.
DAO’lar büyük ölçüde akıllı sözleşmelere güvenir. Bu mantıksal olarak kodlanmış anlaşmalar, bir blok zincirindeki temel aktivitelere dayalı olarak karar vermeyi hedefler. Bu kararlara örnek verecek olursak bir kararın sonucuna göre, dolaşımdaki arzı artırmak, belirli bir miktarda yedek token yakmak veya mevcut token sahiplerine belirli ödüller vermek için belirli bir kod uygulanabilir.
- Merkezi olmayan özerk bir organizasyondur, token sahiplerinin bir varlığın yönetimine ve karar alma mekanizmasına katıldığı bir varlık yapısı olarak adlandırabiliriz.
- Bir DAO’nun merkezi bir otoritesi bulunmamaktadır; bunun yerine güç, toplu olarak oy kullanan token sahiplerine dağıtılır.
- DAO aracılığıyla yapılan tüm oylar ve etkinlikler, kullanıcıların tüm eylemlerini genel olarak görüntülenebilir hale getiren bir blok zincirinde yayınlanır.
- The DAO adlı ilk DAO’lardan biri, kararları otomatikleştirmek ve kripto para birimi işlemlerini daha kolay kılmak için geliştiriciler tarafından oluşturulmuş bir organizasyondu.
- İstismarlar bir DAO’nun hazine tasarruflarından milyonlarca doları tüketmesine neden olabileceğinden, bir DAO güvenliğin önceliklendirildiğinden emin olmalıdır.
2. KimlikDAO Nedir?
KimlikDAO merkeziyetsiz bir topluluktur. KimlikDAO protokolünü geliştirdikten sonra yeni özellikler eklemeye, protokolü ilerletmeye devam etmektedirler.
Kişiler KimlikDAO protokolüyle etkileşerek kendilerine TCKT adı verilen NFT kimlikler üretebiliyor. Bu NFT’ler sanat NFT’leri gibi bir resmin yanında, sadece sahibinin erişebileceği ve sahibinin gizli anahtarlarıyla şifrelenmiş bir veri bölümü içeriyor. Kişiye ait her türlü veri bu şifreli bölümde saklanıyor ve sadece NFT’nin sahibi tarafından deşifre edilip arzu edilirse ibraz edilebiliyor.
KimlikDAO protokolü tamamen açık kaynaklı ve geliştirme sırasında alınan tüm kararlar ortaklaşa
alınıyor. Protokolün fonları protokol ortaklarının on-chain önerge ve oylamalarıyla alınarak yönetiliyor ve alınan kararlar da on-chain ve otomatik olarak uygulanıyor.
3. TCKT Nedir?
TCKT yukarıda bahsedildiği üzere NFT formatında bir dijital kimliktir. https://kimlikdao.org/al adresinden (veya yerel dApp’inizden https://github.com/KimlikDAO/dapp) KimlikDAO protokolüyle etkileşerek alınabilmektedir.
Bütün veriler kişinin kendi kontrolünde: veriler kendi tarayıcmızda kendi cüzdan anahtarlarıyla şifreleniyor ve şifreli hali IPFS uyumlu bir ağa yazılıyor. KimlikDAO protokolü asla bizim verilerimizi tutmuyor; sadece bizim şifreleyip oluşturduğumuz verinin kaybolmaması için bir çok kopyasını oluşturup yedekliyor (bu esnada veri şifreli olduğu için sadece sahibi tarafından görülebiliyor).
İleride her borsada bir bir hesabımız olması yerine, bir kez TCKT alıp bu TCKT’yi wallet login yöntemiyle ibraz ettiğimiz her sitede hizmet alabileceğiz. Bir nevi tamamen kendimize ait olan bir hesap.
TCKT akıllı kontratlarda EVM adreslerinden, kripto adreslerinden değil kişilerden ve aile bağlarından bahsetmemizi sağlıyor. Yani TCKT altyapısı kullanarak dijital paraların mirasını çözebiliriz. Örnek olarak: “bu akıllı kontrattan benim soyumdan olan herkes 1 Ether çekebilsin” diye bir kontrat yazılabilmektedir. Dikkat edersek buradaki kişilerin şu an kripto cüzdanı olmak zorunda değil; bu kişiler daha doğmamış bile olabilir.
4. TCKT Güvenli Midir?
TCKT’nin en güvenli giriş yöntemi olması için gereken her şeyi düşünülmüştür. Her TCKT, sahibinin blokzincirde bir işlem yapmasıyla sorgusuz sualsiz iptal edilebilir. Hatta sahibi tanıdığı 3-5 kişiye iptal yetkisi verebilir: bu kişilerin çoğunluk oyuyla iptal edilebilir hale getirebilir. Bahsettiğimiz gibi KimlikDAO hiçbir zaman kişi verilerini saklamıyor; kişi verileri her zaman kişinin kendi tarayıcısında kendi cüzdan anahtarlarıyla şifreleniyor. Bütün bunların ötesinde her TCKT içerisinde “bundan önce adıma alınmış bütün TCKT’leri iptal et” düğmesine sahip. Yani kendi cüzdan anahtarlarımızı kaybedip, yetki verdiğimiz arkadaşlarımıza ulaşamasak bile eski TCKT’leri iptal etmek her zaman mümkün.
5. TCKT Nasıl Alınıyor?
TCKT şu anda 6 blokzincir ağından alınabiliyor: Bu ağları; Avalanche, Ethereum, BNB Chain, Polygon, Arbitrum
ve Fantom olmak üzere sıralayabiliriz. https://kimlikdao.org/al ‘a gidip cüzdanınızı bağlayarak yönergeleri takip ederek belirtilen şekilde Nüfus Kayıt Örneği’nizi yükleyin. Ardından ‘cüzdanıma istek yolla’ düğmesine basarak TCKT sahibi olabilirsiniz.
KimlikDAO Sosyal Medya Hesapları:
1- Website
2- Twitter
3- Discord
Kaynaklar
Investopedia , KimlikDAO , Liquid
Tavsiye: SushiSwap Nedir, Nasıl Kullanılır?
