Merkeziyetsiz Sosyal Ağlar

Merkeziyetsiz Sosyal Ağlar

İnsanoğlu var olduğu süre boyunca sürekli yeni şeyler keşfetmek, yapmak ve geçmişten daha iyi olmak için çaba sarf ediyor. Bu gelişmelerin ise büyük çoğunluğu teknoloji alanın da oluyor. Çünkü teknolojiyi doğru kullanırsak hayatımızda ki zorlu işleri çok kolay bir şekilde halledebilmemizi sağlıyor. Son zamanlarda ise gelişen ve değişen teknolojik ihtiyaçlar doğrultusun da hayatımıza  2008 Mortgage krizi sonrasında Satoshi Nakamato adlı kişi ya da kişiler tarafından Whitepaper’ı 31 Ekim 2008 tarihinde yayınlanan uçtan uca elektronik bir ödeme sistemi olan, merkeziyetsiz ve şeffaf bir yapıya sahip olan Bitcoin kripto para birimi girdi.

Hayatımıza tamamen yeni bir teknoloji ve yeni bir yaklaşım getirdi. Blockchain, web3 ve merkeziyetsiz terimlerini hayatımıza soktu. Dünyanın dört bir yanından insanların bazıları yatırım için bazıları ise bu teknolojiyi geliştirmek için çalışıyor. Ve bu yeni teknoloji ile bir sürü yeni platform hayatımıza giriyor. Bunlar merkeziyetsiz borsalar (DeFi), merkeziyetsiz bilim (DeSci), merkeziyetsiz oyunlar (GameFi), merkeziyetsiz sosyal ağlar (dApps) olarak hayatımızın her alanına girmeye başladı.

Bunlar arasında ise en çok ilgi çeken merkeziyetsiz sosyal ağlar oluyor. Çünkü sosyal medya artık hepimizin hayatının bir parçası oldu. Hem üretmeyi hem tüketmeyi alışkanlık haline getirdik. Bu yazımda da merkeziyetsiz sosyal medya nedir inceleyeceğiz. Merkeziyetsiz sosyal medya nedire geçmeden önce “merkezi ve merkeziyetsizlik” nedir kısaca inceleyerek başlayalım.

Merkezi ve Merkeziyetsizlik Nedir?

Merkeziyetsizliği anlamamız için öncelikle merkezilik nedir anlayarak başlayalım. Merkezi ağlar, önemli veri işleme işlemlerini yürüten ve diğer kullanıcıların erişebileceği tüm veri ve kullanıcı bilgilerini depolayabilen tek bir merkezi sunucu düğüm etrafında oluşturuluyor. Oradan da, istemci düğümleri ana sunucuya bağlanıyor. Bu işlemleri doğrudan gerçekleştirmek yerine veri isteklerini gönderebilir. Bir mobil uygulama mağazası, sosyal medya hesaplarımız veya online bankacılık hesabınız dahil olmak üzere web hizmetlerinin çoğu, merkezi bir ağ sahibi tarafından koordine edilir; bu da ağlardaki tüm veri işlemlerinin bir üçüncü taraf yetkilisi aracılığı ile doğrulama gereksinimi oluşturduğu anlamına gelir.

Avantajları ise basit, hızlı dağıtım, uygun maliyetli bakım ve tutarlılıktır. Dezavantajları ise artan kesinti riskleri, daha yüksek güvenlik riskleri ve sınırlı ölçeklenebilirliktir.

Merkeziyetsizlik, kavramı blockchain ve kripto paraların yaygınlaşması sayesinde çok fazla konuşulmaya ve ilgi görmeye başladı. Bizler her hareketimiz ile bir veri oluşturduğumuz için ve oluşan bu verileri işlemek ve saklamak için tek bir merkezi sunucuya güvenmek yerine birden çok cihaz arasında dağıtır. Bu ayrı cihazların her biri, diğer nodelerle bağımsız olarak etkileşime giren mini bir merkezi birim olarak hizmet eder. Sonuç olarak, ana nodelerden biri çökse veya güvenliği ihlal edilse bile, diğer sunucular kullanıcılara veri erişimi sağlamaya devam edebilir ve genel ağ sınırlı veya sıfır kesinti ile çalışmaya devam eder.

Avantajları, artırılmış esneklik/ölçeklenebilirlik, daha hızlı performans ve gelişmiş gizliliktir. Dezavantajları ise yüksek bakım maliyetleri ve koordinasyon sorunlarıdır.

Kısaca merkezilik ve merkeziyetsizlik nedir anladığımıza göre şimdi merkeziyetsiz sosyal ağlar nedir ve sunduğu avantajlar nelerdir’e geçebiliriz.

Merkeziyetsiz Sosyal Ağlara Neden Gerek Var?

Günümüzde hepimiz sosyal medyanın bir parçası haline geldik. Kimimiz burada içerik üretip para kazanıyor kimimiz ise bu üretilen içeriği tüketiyoruz. Peki neden merkeziyetsiz sosyal ağlara ihtiyaç duyalım dediğiniz duyar gibiyim. Günümüzde herkesin kullandığı ve telefonda elimizden düşürmediğimiz sosyal ağların hepsi neredeyse “Meta” isimle şirkete ait. Bizim neler izleyeceğimizi izleyen ve kişisel verilerini kaydeden bu teknoloji devlerinin giderek daha da güçlenmesi merkezi internetin en tartışmalı noktalarından. Hal böyle olunca da rekabet ortamı kalmıyor ve biz sürekli aynı sosyal ağlara mecbur bırakılıyoruz. Ayrıca bizim veri gizliliğimizi ne kadar sağladığı tartışılır.

Merkeziyetsiz sosyal ağlar blok zincir tabanlı platformlardır. kullanıcıların bilgi alışverişinde bulunmalarını ve izleyicilere içerik yayınlayıp dağıtmalarına olanak tanıyan çok daha güvenlikli platformlardır. Bu uygulamalar blockchain teknolojisi üzerinde çalıştığı için, merkeziyetsiz olma kapasitesine sahiptirler. Bunla beraber, sansüre ve aşırı kontrole karşı dirençli olma yeteneğine de sahiptir. Hal böyle olunca da merkeziyetsiz sosyal ağların hem sunduğu avantajlar hem de veri güvenliği sayesinde giderek daha fazla ilgi ve kullanıcı bu tarafa doğru kayıyor.

Bunun yanı sıra merkeziyetsiz ağlarda kullanıcılar, e-posta adresleri, telefon numaraları veya kimlik bilgilerini paylaşmadan hesaplar oluşturabiliyor. Ayrıca verilerin kayıtları da sunucularda tutulmuyor. Türkiye de bu web3 alanında önde gelen öncü ve uzman isimlerden ve “Türkiye Web3 Derneği” kurucusu olan Buğra Ayan’a göre ise bu platformların en olumlu yanı, kontrolün kullanıcıda olması.

Merkeziyetsiz sosyal ağların faydaları

• Merkeziyetsiz sosyal ağlar sansür ve telif gibi çok daha dayanıklıdır. Ve herkese açıktır.
• Merkeziyetsiz sosyal ağlar, açık kaynak kodu şeklinde kuruludur. Burada ki amaç ise  uygulamalar için kaynak kodunu herkesin inceleyebilmesi.
• Merkeziyetsiz sosyal ağların en büyük artı özelliği ise aracıyı ortadan kaldırmasıdır.

• Merkeziyetsiz sosyal platformlar, kullanıcılara birçok para kazanma yöntemi sunar. NFT’ler, uygulama içi kripto ödemeleri ve daha fazlası gibi birçok para kazanma yöntemi sunar.

• Merkeziyetsiz sosyal ağların bir diğer en önemli özelliği ise yüksek güvenlik ve gizlilik sunmasıdır.
• Depolama ise merkezi veritabanları yerine merkeziyetsiz depolamaya dayanır.

Örnek bir merkeziyetsiz sosyal ağ üzerinden gelin bu durumu daha iyi açıklayalım.

Merkeziyetsiz İçerik Platformu Olan COS TV Nedir?

Ben içerik üretmeyi de tüketmeyi de çok seven birisiyim. Ürettiğim içerikler üzerinden gelir de elde edince bu iş çok daha keyifli bir hal alıyor. Günümüz de büyük küçük herkeste kendi sevdiği alanda içerik üreterek hem hayran kitlesi oluşturmak hem de bu işten gelir elde etmek için büyük çaba sarf ediyor. Ama üstede belirttiğim gibi merkezi platformlar da oluşan tekelcilik ve çok yüksek rekabetten dolayı burada kitle ve gelir elde etmek çok zor bir hal alıyor. Burada da devreye merkeziyetsiz sosyal ağlar giriyor. Benim severek takip ettiğim ve platformlarında hem içerik ürettiğim hem de tükettiğim COS TV‘yi herkese tavsiye ediyorum.

COS TV

COS.TV CONTENTOS ‘un web3 de yer alan bir video paylaşım platformudur. Üreticiler videolarını platformda özgürce paylaşarak kendi kitlelerini oluştururlar. COSTV platformunda üreticilerin yanı sıra izleyicilerin veya yatırımcıların düzenli gelirler elde edeceği fırsatlar yer alır. CosTV web3’ün ilk video paylaşım platformu olmakla kalmayıp, bu anlamda sektörde öncü bir projedir.

COS TV’yi eşsiz kılan birçok özelliği var. COS TV platformunda içerik üretiminden gelir elde etmek için, web2 platformlarında ki x takipçi olmak, x saat izlenmek vb gibi şartlar olmadığı için kişi ister 1, ister  100K takipçisi olsun yine gelir elde edebiliyorsunuz. Böylece, acaba yapabilir miyim, bu işi büyütebilir miyim, videolara verdiğim maddi ve emeği geri dönüşünü alabilir miyim gibi sorulara takılmadan ilk günden gelir elde etmeye başlayabiliyorsunuz.

COS TV’yi öne çıkaran başlıca önemli özellikleri:

• Merkezi platformlar gibi gelir elde etmek için kısıtlamalar ve şartlar yoktur. Yani ister 1 ister 100K aboneniz olsun rahatlıkla gelir elde edebilirsiniz.
• Sadece içerik üretenler değil içerik tüketenler için bile birçok farklı gelir elde etme yöntemi mevcuttur.
• Şeffaf ve son derece güvenliklidir.
• DAO yapısı sayesinde birçok kararda söz hakkı elde edebiliyorsunuz.

Gelir yöntemleri

COS TV de diğer web2 platformları gibi sadece izlenim ve reklamlar dışında  birçok şekilde gelir elde etme fırsatı sunuyor. Bunların bazıları şunlardır:

• Sizi takip eden kişiler tarafından gönderilen hediyeler
• Sistem üzerinden size verilen reklam veya sizi kendiniz anlaşarak aldığınız reklamlardan
• Ayrıca sistem üzerinden her günlük giriş vb gibi şeyler için verilen POP gibi hediyeleri, sistem üzerinden COS coine çevirip yine gelir elde edebilirsiniz.
• Sistem üzerinden kazandığınız NFT’leri satarak ve bunlar gibi daha birçok şekilde platform üzerinden gelir elde etmenizi mümkün kılıyor.

• Sistem üzerinde ki NFT’lerinizi sadece COS TV değil Opensea gibi platformlarda dilediğiniz gibi satabilirsiniz.
• Ayrıca platform sadece içerik üreticilere değil aynı zamanda tüketicilere de gelir elde etme fırsatı sunuyor. Size her izlediğiniz video için POP adında gelire dönüştürülen token hediye ediyor. Böylece hem üreten hem de tüketen için adil ve gelir elde edilebilir bir platform sunuyor.

Platform üzerinde birkaç farklı sistem ödülü de mevcut. Bunlar:

• POP: Platform eğlence ödülüdür. Kullanıcılar platformda video izlediklerinde otomatik olarak POP kazanacaklardır.
• CHICKEN: Kullanıcıların, Stamina Bar’ı hemen sarj etmek için COS ile satın alabilecekleri diğer platform içi tokendir.

• VEST: Bir kullanıcı ne kadar çok VEST’e sahipse, platform üzerinde o kadar fazla etkiye sahip oluyor. Beğeni ve yorumları diğer kullanıcılara göre daha büyük ödüller kazanmasını sağlayacaktır.
• GIFT VOTES: COS TV de kullanıcıların içerik üreticilerine yaptıkları bağışlardır.

COS TV üzerinde hem içerik üreticilerin hem de tüketicilerin birçok farklı şekilde gelir elde etme yöntemi mevcut. Bunun gibi özellikleri ise COS TV’yi rakiplerinden ön plana çıkarıyor. İçerik üreticiliğine ve Web3 teknolojilerine giderek artan ilgi ile ve çok büyük kitleleri sahip fenomenlerin giderek sistem de içerik üretmeye başlaması ile COS TV gibi bu tarz projelerin gelecekte adını çokça duyacağımıza eminim. Ve platformlar arasında ise öncü konuma COS TV sahip olacağını düşünüyorum.

Bu yazım da merkeziyetsiz platformlara ve bize sundukları fırsat ve ayrıcalıklara değindim. Umarım sonuna kadar keyif alarak okumuşsunuzdur.

Tavsiye : https://www.merkeziyetsizhaber.com/aave-protokolunun-ozellikleri-nelerdir/

Contentos Türkiye Telegram kanalı: https://t.me/ContentosTurkeyOfficial

Contentos Türkiye Twitter adresi: https://twitter.com/costurkiye?s=21&t=7WGXoynZx7Upnitbr_7RFw

Bizi sosyal medya üzerinden takip etmeyi unutma:https://twitter.com/CryptOpsTurkiye?s=20